De geheime suiker die oorlog voedt

In een wereld waar je het niet kunt zien, proeven of ruiken, schuilt een geheim dat miljoenen oplevert voor strijdende partijen in Soedan. Dit is het verhaal van Arabische gom, een onmisbaar ingrediënt dat je vindt in cola, drop en zelfs mascara. Maar terwijl wij genieten van deze alledaagse producten, financiert deze gom de grootste humanitaire ramp van ons tijdperk.

Dorrit van Dalen, een schrijfster met een scherp oog voor detail, neemt ons mee naar de Afrikaanse savanne, waar de Acacia senegal zijn hars produceert. Deze gom, die wordt geoogst door de boom te laten 'bloeden', is essentieel voor talloze consumptiegoederen. Van frisdrank tot verf, Arabische gom speelt een cruciale rol in ons leven. De complexiteit van de moleculaire structuur maakt het onmogelijk om deze gom na te maken, waardoor de wereld afhankelijk is van Soedan, dat 80 procent van de wereldwijde vraag dekt.

Echter, in het huidige Soedan woedt een oorlog tussen het regeringsleger en de Rapid Support Forces. Deze strijdende partijen verdienen miljoenen aan de gom, terwijl ze met geweld de oogst en handel in handen hebben gekregen. De situatie is zo ernstig dat tienduizenden tonnen gom worden gestolen en naar buurlanden worden gesmokkeld. Handelaren die nog proberen hun eigen gom te exporteren, worden gedwongen tol te betalen aan de gewapende groepen, waarbij verzet vaak leidt tot fatale gevolgen.

De handel in Arabische gom is nu een gemilitariseerde schaduw­economie, direct gelinkt aan de oorlog. Ondanks de regels die bedrijven zouden moeten beschermen tegen het bijdragen aan conflicten, blijkt de realiteit vaak anders. De kloof tussen wat bedrijven beweren en de werkelijkheid op de grond is groot.

De toekomst van de gomhandel lijkt somber, en hoewel er meer aandacht voor het probleem is, blijft het een uitdaging om het misbruik te stoppen. Een wereld zonder cola lijkt ondenkbaar, en daarmee blijft de verborgen tragedie van Arabische gom bestaan, verstopt achter de glinsterende producten die we dagelijks gebruiken.