De zee is blauw, maar wie zwemt er echt?

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft verklaard dat Rusland de controle over de Zwarte Zee kwijt is. In een bericht op X noemt hij het een 'overwinning waarvan velen geloofden dat die onmogelijk was'. Maar is dit werkelijk het geval, of is het vooral oorlogspropaganda?

Zelensky verwijst naar de bevrijding van het strategisch belangrijke Slangeneiland in juni 2022 en de aanhoudende aanvallen op de Russische vloot en havens. Mart de Kruif, oud-commandant van de landmacht, legt uit dat Oekraïne, ondanks het ontbreken van een grote traditionele marinevloot, de Russische Zwarte Zeevloot aanzienlijke schade heeft toegebracht. Door het gebruik van zee- en luchtdrones zijn er verschillende Russische oorlogsschepen tot zinken gebracht of zwaar beschadigd.

De druk die Oekraïne op de Russische marine uitoefent, heeft geleid tot het verplaatsen van veel Russische schepen uit de haven van Sebastopol naar veiligere havens in het oosten van Rusland. Hierdoor heeft Oekraïne zijn controle over eigen kustwateren grotendeels herwonnen, wat de commerciële scheepvaart vanuit havens zoals Odesa heeft vergemakkelijkt.

Toch is er geen sprake van volledige controle door Oekraïne. Rusland heeft nog steeds de mogelijkheid om kruisraketten vanuit schepen en onderzeeërs af te vuren en controleert een groot deel van het luchtruim boven de Zwarte Zee. De aanwezigheid van zeemijnen maakt het voor beide partijen moeilijk om absolute controle te claimen.

Zelensky's bewering is strategisch gezien een opsteker voor zijn troepen, maar volgens De Kruif blijft het vooral oorlogspropaganda. Oekraïne houdt Rusland succesvol op afstand, maar dat betekent niet dat Rusland geen controle meer heeft. De recente intensivering van Oekraïense aanvallen op de Krim, waar brandstoftekorten heersen, suggereert dat Oekraïne zich voorbereidt op verdere acties in de regio.