Eén toets om ze allemaal te testen!

Staatssecretaris Tielen heeft aangekondigd dat er per 2030 één doorstroomtoets zal komen voor alle groep 8-leerlingen. Dit besluit is een reactie op de huidige situatie, waarin zes verschillende toetsen bepalen welk advies leerlingen krijgen voor de middelbare school. Scholen hebben momenteel de vrijheid om zelf te kiezen welke toets ze afnemen, maar deze variëteit leidt tot grote verschillen in adviezen en prestaties. Critici, waaronder onderwijsorganisaties en leden van de Tweede Kamer, wijzen erop dat de toetsen te veel gericht zijn op taal en rekenen.

Een analyse van de PO-Raad heeft aangetoond dat leerlingen met vergelijkbare prestaties soms verschillende adviezen krijgen, afhankelijk van de toets die zij maken. Tielen benadrukt dat volledige vergelijkbaarheid van toetsen een utopie is. Met de nieuwe maatregel hoopt de staatssecretaris meer gelijke onderwijskansen te creëren. Ze wijst erop dat sommige groepen, zoals meisjes, vaak onderschat worden in hun schooladvies, wat langdurige gevolgen kan hebben.

Het nieuwe beleid zal ingaan in het schooljaar 2029/2030. Deze tijd is nodig om de toets te ontwikkelen en om draagvlak te creëren bij scholen. Uit een peiling blijkt dat de meerderheid van de scholen voor één toets is, maar dat deze toets wel 'hun eigen' toets moet zijn. Tielen zal daarom in gesprek gaan met scholen en toetsexperts om tot een goed onderbouwde keuze te komen.

Er is echter ruimte voor onzekerheid. Tielen sluit niet uit dat nieuwe ontwikkelingen het besluit om één toets in te voeren kunnen uitstellen of heroverwegen. De doorstroomtoets die leerlingen in groep 8 maken, is sinds schooljaar 2023/2024 ingevoerd als vervanging van de eindtoets, met als doel kansengelijkheid te bevorderen. Als de toets een hoger advies oplevert dan het schooladvies, moet de school dit advies bijstellen.