Moordenaars op het veld: geen tijd voor levenslang!

De Britse linkse Labour-regering overweegt een opmerkelijk plan dat de manier waarop moord wordt bestraft kan veranderen. De Britse Wetscommissie heeft voorgesteld om moord in Engeland en Wales te splitsen in twee categorieën: moord in de eerste graad en moord in de tweede graad. Dit betekent dat niet elke moordenaar automatisch levenslang krijgt. Alleen bij moord in de eerste graad, waar de dader echt de bedoeling had om iemand te doden, blijft levenslang verplicht.

Bij moord in de tweede graad zou levenslang nog steeds mogelijk zijn, maar niet meer automatisch. Dit betreft daders die iemand ernstig wilden verwonden, maar niet per se wilden doden. Ook personen met een gedeeltelijk verweer, zoals door psychische problemen, kunnen in deze tweede categorie vallen. Dit voorstel kan leiden tot de grootste verandering in het Britse moordrecht sinds de afschaffing van de doodstraf bijna zestig jaar geleden.

De commissie, die eerder de opdracht kreeg om naar de regels rond moord en doodslag te kijken, stelt dat het strafrecht beter moet weergeven hoe zwaar de schuld van een dader is. Het doel is een evenwichtiger kader dat de mate van verwijtbaarheid van daders weerspiegelt. Politieke kritiek is echter te verwachten, vooral omdat de tweede categorie kan worden gezien als een lichtere vorm van moord, ook wel 'moord-light' genoemd.

Een gevoelige zaak die het debat aanwakkert, is die van Valdo Calocane, die in Nottingham drie mensen doodstak maar werd veroordeeld voor doodslag. Dit gebeurde vanwege zijn verminderde toerekeningsvatbaarheid door schizofrenie. De families van de slachtoffers hebben vaak hun onvrede geuit over het besluit van het Openbaar Ministerie om Calocane niet voor moord te vervolgen. Onder het nieuwe systeem had hij mogelijk voor moord in de tweede graad kunnen worden vervolgd.

De Britse Wetscommissie vindt de huidige wet verwarrend. Een gedeeltelijk verweer kan nu leiden tot een veroordeling voor vrijwillige doodslag, wat zij niet logisch vinden. De commissie benadrukt dat in zulke gevallen de dader nog steeds de intentie had om te doden of ernstig letsel toe te brengen. Het is duidelijk dat er behoefte is aan meer onderscheid tussen daders in het Britse rechtssysteem.