Onderhandelingen tussen sterren: Een nucleaire dans op de rand van de afgrond

De Verenigde Staten hebben de tekst van de intentieverklaring met Iran openbaar gemaakt, een document dat ook door Iran via het staatspersbureau IRNA is bevestigd. Een Witte Huis-functionaris heeft de inhoud aan de pers voorgelezen. De tekst komt grotendeels overeen met eerder gelekte versies en verschuift de meest gevoelige onderwerpen naar de onderhandelingen voor een definitief akkoord. Desondanks is er duidelijk dat de VS Iran op verschillende punten tegemoetkomt.

In de voorgelezen tekst wordt onder andere vermeld dat beide landen hun militaire operaties zullen staken en elkaars soevereiniteit en territoriale integriteit zullen respecteren. De komende zestig dagen staan in het teken van onderhandelingen over een definitief akkoord. Zodra de intentieverklaring is ondertekend, zal de VS binnen dertig dagen de zeeblokkade opheffen, terwijl Iran een veilige doorgang voor commerciële schepen zal bieden en gedurende zestig dagen geen tol zal vragen.

Daarnaast zal de VS, samen met regionale partijen, een plan presenteren voor de wederopbouw en economische ontwikkeling van Iran ter waarde van ten minste 300 miljard dollar. Ook is er afgesproken dat alle sancties tegen Iran, inclusief resoluties van de VN-Veiligheidsraad, zullen worden opgeheven. Iran krijgt bovendien de mogelijkheid om onmiddellijk olie te exporteren.

Een van de meest delicate onderwerpen in de onderhandelingen is het Iraanse nucleaire programma. Er is afgesproken dat Iran geen kernwapens zal ontwikkelen of aanschaffen, en dat de uraniumvoorraad zal worden verdund. De specifieke afspraken hierover zullen in het definitieve akkoord worden vastgelegd. Tot dat moment zullen de VS en Iran de huidige situatie met betrekking tot het nucleaire programma en de aanwezigheid van Amerikaanse troepen in de regio handhaven.

Het document zou op vrijdag in Zwitserland ondertekend moeten worden, waarna een periode van zestig dagen voor verdere onderhandelingen over een vredesakkoord begint. Het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft gesuggereerd dat de deal ondertekend zal worden door president Trump en zijn Iraanse collega Pezeshkian. Trump heeft na de G7-top in Évian-les-Bains aangegeven dat het akkoord mogelijk al snel getekend kan worden, en heeft ook gesproken over zijn interacties met de Israëlische premier Netanyahu met betrekking tot militaire acties in de regio.