Terug naar de tekentafel: wie durft het aan?

Op de Navo-top in Ankara komt de Amerikaanse president Donald Trump, ondanks zijn aanvankelijke aarzeling, uiteindelijk opdagen. Zijn komst is vooral een blijk van waardering voor de Turkse president Recep Tayyip Erdogan, die kort voor de top nog een komiek gevangen zette. Dit gedrag van Trump, dat onzekerheid creëert, is kenmerkend voor zijn stijl. Hij speelt met de gemoederen van de Europeanen, waardoor ze zich gedwongen voelen om hun defensie-uitgaven te verhogen en Amerikaanse wapens aan te schaffen.

De Europeanen bevinden zich in een lastige positie. Hun defensie is niet op orde en ze zijn afhankelijk van de Amerikanen, terwijl de dreiging vanuit Rusland toeneemt. Het slijmen met Trump, zoals eerder op de Navo-top in Den Haag, heeft weinig opgeleverd. Trump heeft niet alleen de territoriale integriteit van bondgenoot Denemarken in twijfel getrokken, maar ook de defensie-inspanningen van Duitsland belachelijk gemaakt, ondanks dat Duitsland zijn budget aanzienlijk heeft verhoogd.

Er is consensus dat Europa meer voor zijn eigen veiligheid moet zorgen. Echter, een goede bondgenoot zou met een plan komen en duidelijke afspraken maken, iets wat Trump niet doet. Hij gedijt bij onzekerheid en zet zijn bondgenoten onder druk met zijn onvoorspelbare koerswijzigingen. Europa moet daarom aansturen op een nieuw evenwicht, waarbij het zijn conventionele macht versterkt, maar onder de Amerikaanse 'atoomparaplu' blijft.

De schade die Trump aan de Navo heeft toegebracht, is aanzienlijk. Hij heeft twijfels gezaaid over de Amerikaanse bereidheid om Europa te verdedigen in geval van een aanval. Dit roept de vraag op wie nog gelooft dat Trump bereid is om een kernoorlog te riskeren voor Europa. Desondanks is het cruciaal voor Europa dat de trans-Atlantische samenwerking blijft bestaan, vooral op het gebied van inlichtingen en wapenleveranties.

Onderzoek toont aan dat een meerderheid van de Europeanen het belang van een sterkere Europese defensie inziet, vooral omdat ze de Amerikanen niet langer als een betrouwbare bondgenoot beschouwen. Dit vraagt om hogere defensiebudgetten, Europese samenwerking en een zelfbewuste houding om de Europese positie in de wereld te verdedigen. Europa moet weerbaar zijn, niet alleen tegenover Rusland, maar ook tegenover Trump. De Navo staat op een gevaarlijk kruispunt, en dat is niet onopgemerkt gebleven door Poetin.