Wie steelt hier nu echt onze stroom?

In Nederland verbruikt het oudste hyperscale datacenter van Microsoft, gelegen langs de A7 in Middenmeer, inmiddels meer dan 1 procent van de totale stroomvoorziening van het land. Dit blijkt uit recente cijfers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), die zijn vrijgegeven in het kader van de nieuwe Europese energie-efficiëntierichtlijn. Microsoft is hiermee de eerste grote Amerikaanse techgigant die openheid biedt over zijn energieverbruik, terwijl andere bedrijven, zoals Google, deze informatie geheimhouden.

De transparantie van Microsoft komt voort uit een veranderde houding; waar voorheen geheimhouding de norm was, streeft het bedrijf nu naar openheid. De cijfers laten zien hoe de schaarse capaciteit van het Nederlandse stroomnet verdeeld wordt, nu datacenters steeds meer stroom verbruiken. Microsoft is in de afgelopen tien jaar uitgegroeid tot een van de grootste stroomverbruikers in Nederland en heeft plannen om zijn datacentercapaciteit verder uit te breiden.

In tegenstelling tot Microsoft, blijven andere grote spelers in de datacentermarkt, zoals Equinix en EdgeConneX, stil over hun verbruik. Google, dat zelfs nog grotere datacenters heeft in Nederland, houdt zijn verbruikscijfers ook geheim. De groei van datacenters leidt tot toenemende druk op het elektriciteitsnet, dat in de toekomst naar schatting 15 procent van het totale stroomverbruik zal beslaan.

De strijd om de beschikbare stroomcapaciteit wordt steeds heftiger, wat leidt tot juridische geschillen en protesten. Netbeheerders zoals Tennet hebben recentelijk moeten terugkomen op toezeggingen voor stroomlevering aan nieuwe datacenters, omdat er simpelweg geen capaciteit beschikbaar is. Dit heeft geleid tot rechtszaken en acties van protestgroepen die zich verzetten tegen de bouw van nieuwe datacenters in gebieden waar al een tekort aan stroom is.

De situatie rondom het stroomnet wordt gecompliceerd door bedrijven die vergunningen aanvragen voor datacenters zonder dat er voldoende infrastructuur is. Dit leidt tot een systeem waarbij aanvragen op volgorde van binnenkomst worden behandeld, wat de druk op het net verder vergroot. De komende jaren zal de verdeling van stroomcapaciteit plaatsvinden op basis van deze wachtlijsten, waarbij maatschappelijke aspecten ook een rol gaan spelen.