Beter met Bits: De Bal van de Toekomst!

In Singapore ontdekte ik tijdens een tentoonstelling hoe de staat het leven van zijn inwoners stap voor stap verbetert. De hoogste ambtenaar bij het ministerie voor informatietechnologie benadrukte de doe-mentaliteit die in het land heerst. Premier Lawrence Wong noemde AI in zijn National Day Rally 2025 'een bepalende technologie van onze tijd'. De boodschap was duidelijk: de staat wil dat burgers AI leren gebruiken in plaats van alleen te beschermen tegen de risico's ervan.

Stel je voor dat premier Jetten in Nederland zo'n toespraak houdt. In plaats van een focus op toezicht en rechtsbescherming, zou de vraag moeten zijn hoe de Nederlandse staat burgers helpt om AI te gebruiken. In Singapore is AI-vaardigheid inmiddels een staatsdienst, net als onderwijs. Elke burger vanaf 25 jaar krijgt een persoonlijk opleidingstegoed, en veertigplussers ontvangen extra middelen voor AI-cursussen. Vanaf 2026 kunnen burgers hun AI-vaardigheid meten en de juiste cursussen vinden.

In Nederland is er al twintig jaar een sterke focus op toezicht in het digitale domein, maar de ondersteuning voor burgers om AI te gebruiken blijft achter. Dit helpt niemand, van bouwvakker tot mantelzorger, die in hun dagelijks leven met AI te maken krijgen. Wie wel met AI kan werken, krijgt waardevolle ondersteuning, maar de staat biedt deze kans niet aan alle burgers.

Bedrijven en universiteiten trainen hun medewerkers in AI, maar zodra ze buiten kantoor zijn, zijn ze gewone burgers zonder ondersteuning. Voor digitale basisvaardigheden is er inmiddels een systeem opgebouwd, maar voor AI is die tijd er nog niet geweest. AI-geletterdheid biedt kansen voor meer zelfredzaamheid, een productievere economie en een kleinere kansenkloof. Het kabinet-Jetten moet nu kiezen: zien we AI als een risico of als een kans voor de burgers?

De middelen zijn beschikbaar: universiteiten, hogescholen, bibliotheken en initiatieven zoals SeniorWeb staan klaar om te helpen. Andere landen, zoals Canada en Finland, hebben al stappen gezet richting nationale AI-geletterdheid. Singapore heeft de keuze gemaakt; nu is het aan Nederland om hetzelfde te doen.