De wachtlijst van de rechtspraak: een eindeloze queeste!

Het Nederlandse tbs-systeem verkeert in een zorgwekkende situatie. Uit recente cijfers van TBS Nederland blijkt dat het afgelopen jaar 28 procent minder tbs'ers in de kliniek konden worden opgenomen. Dit heeft geleid tot een oplopende wachtlijst van maar liefst 261 personen, die in de gevangenis wachten op hun behandeling. In 2020 waren dat er nog 45. De stagnatie in instroom, doorstroom en uitstroom maakt de situatie steeds urgenter.

De gemiddelde verblijftijd in een tbs-kliniek is nu ongeveer tien jaar, bijna anderhalf jaar langer dan in 2024. Dit komt mede doordat het langer duurt om tbs'ers de juiste behandeling te bieden, zodat zij veilig kunnen terugkeren naar de samenleving. Hyacinthe van Bussel, directeur van tbs-kliniek De Rooyse Wissel, vraagt zich af of de eisen voor doorstroming niet te hoog zijn gesteld.

Om tbs'ers voor te bereiden op hun terugkeer, zijn er verschillende vormen van verlof. Vorig jaar waren er 85.661 verloven, waarvan de meeste zonder problemen verliepen. Het aantal incidenten met tbs'ers tijdens verlof is minimaal, wat de effectiviteit van het systeem onderstreept. Toch blijven veel tbs'ers langer in de kliniek dan nodig is, vanwege een tekort aan geschikte vervolgplekken.

De ontwikkeling van nieuwe woonvormen voor tbs'ers stuit op de terughoudendheid van gemeenten. Van Bussel benadrukt dat gemeenten met ervaring in forensische zorg vaak toleranter zijn. Het is van groot belang dat er meer plekken komen, niet alleen voor de tbs'ers die wachten, maar ook voor de maatschappij als geheel.