De terugkeer van de natte nachtmerrie!

In het recent gepubliceerde Living Planet Report van het Wereld Natuur Fonds en andere natuurorganisaties, wordt een zorgwekkende trend gesignaleerd: de biodiversiteit in de Nederlandse zoetwaternatuur is niet alleen gestagneerd, maar gaat op veel plekken zelfs achteruit. Dit is een schokkende wending na decennia van herstel, waarin de populaties zoetwaterdieren met maar liefst 60 procent toenamen tussen 1990 en 2025.

De achteruitgang van de biodiversiteit in rivieren, beken en meren is te wijten aan verschillende factoren. Dieren in deze wateren hebben te maken met een verlies van natuurlijke oevers en een overschot aan schadelijke stoffen. In plassen en sloten zijn de waterpeilen vaak niet in balans, en bestrijdingsmiddelen verontreinigen het water. Dit alles heeft een negatieve impact op de inheemse diersoorten.

Bovendien worden de inheemse soorten bedreigd door invasieve exoten zoals de Amerikaanse rivierkreeft en de zonnebaars. Deze soorten hebben nauwelijks natuurlijke vijanden en kunnen zich daardoor ongehinderd voortplanten, wat leidt tot een verdere afname van de lokale biodiversiteit.

Judy Koppenjan van WWF-NL benadrukt dat Nederland zijn zoetwaternatuur onvoldoende koestert, ondanks het belang ervan voor drinkwater en klimaatveiligheid. Ze stelt dat het niet de vraag is óf er actie moet worden ondernomen, maar hoe. De waterkwaliteit in Nederland is op veel plekken nog steeds onder de maat, en het lijkt onwaarschijnlijk dat de Europese regels voor waterkwaliteit volgend jaar gehaald zullen worden.

Om het herstel van de biodiversiteit een nieuwe impuls te geven, pleiten de directeur van WWF-Nederland en de voorzitter van SoortenNL voor een integrale aanpak van waterkwaliteit, ruimte, verbinding en beheer. Wachten met actie kan ervoor zorgen dat de doelen verder uit zicht raken en dat de al geboekte vooruitgang verloren gaat.